De reis naar Bahar Dar- Finchaa Reservoir-Amerti Reservoir

Interkerkelijke Stichting EthiopiŽ Eritrea  Urk  http://www.isee-urk.nl/

   Tjeerd de Boer  Urk                                                                                                                      Jaap Albregtse  Breskens

                                                          Reis van 30 Oktober tot 11 November 2017

 

Tjeerd de Boer en Jaap Albregtse vertrokken op 30 Oktober vanaf Schiphol voor een reis t.b.v. de Stichting I.S.E.E. uit Urk voor een reis naar de visserijprojecten van I.S.E.E. op enkele meren in EthiopiŽ.                                                                                                                                                                  

 

De Interkerkelijke Stichting EthiopiŽ  Eritrea en de n.g.o. Fish For All hebben daar projecten lopen in de kleinschalige visserij op de meren en waterreservoirs. We vlogen via Frankfurt en Djeddah naar Addis Ababa waar we de nacht doorbrachten  alvorens de andere dag door te vliegen naar Bahar Dar aan het Tana Meer.

 

Onze begeleider was Alayu Yalew van de N.G.O. Fish For All en deze had ook gezorgd voor een auto met als chauffeur Sisay Adugna. De eerste volle dag in Addis Ababa werd er nog wat tijd besteed om de reeds gearriveerde visserijmaterialen en een buitenboordmotor vanachter de douane te krijgen maar dat is pas gelukt toen wij weer terug in Nederland waren.

In Bahar Dar verbleven we in het Sommerland Hotel wat dan voor vijf dagen onze uitvalbasis zou zijn.

 

In het stadje is ook nog een heel groot hotel en een luxe resort aan de rand van Lake Tana waardoor je er ook wel enkele buitenlanders tegenkomt. De dag van aankomst bekeken we de visserijcoŲperatie, het gebouw van voormalige visveiling , het onderzoekscentrum, de scheepswerf en een verwerkingsbedrijf voor vis van Fish Podruktion & Marketing Enterprise.

Op de scheepswerf worden vissersscheepjes gemaakt en ook wel scheepjes voor personenvervoer over het water.

Er zijn heel veel kloosters op de oevers en op de eilanden in Lake Tana en bezoekers gaan daar dus heen met passagiersbootjes. We bekeken o.a. de vorderingen in de coŲperatie en de werkzaamheden in de visfileerderij.

In de visfileerderij valt er op het gebied van hygiŽne nog heel veel te verbeteren en dat is alleen mogelijk wanneer men begint met onderricht te geven in hygiŽne met controle achteraf of men er inderdaad werkt van maakt om de situatie te verbeteren. HygiŽne is bij veel mensen in EthiopiŽ kennelijk geen onderwerp waar men veel mee bezig is.

Ook zagen we dat er veelal gevist werd met illegaal netwerk vervaardigd van monofil en met te nauwe maaswijdtes. Dit netwerk wordt vervaardigd in Egypte en komt via Soedan in EthiopiŽ terecht. We zagen mensen die goed overweg konden in de netten en ook vrouwen die bezig waren met netwerk te breien. De aangevoerde Tilapia is klein van stuk wat mogelijk veroorzaakt wordt door overbevissing.

 

Verschillende malen aten we in een restaurant  Tilapia die in zín geheel in een grote pan met olie gaar gebakken wordt. De ogen, kieuwen en ingewanden zijn daarbij wel eerst verwijderd en de vis wordt vrij hard doorgebakken zodat de kleine graatjes meegegeten kunnen worden. De smaak is best goed en kan vergeleken worden met kibbeling zoals de vishandelaren bij ons  verkopen.  In de grotere restaurants en hotels is het vaak de filet van Tilapia die je op je bord krijgt.

 

Op Lake Tana zijn tussen 3000 en 4000 visboten actief waarbij 20.000 mensen betrokken zijn. Een veel gebruikt scheepstype is vervaardigd uit papyrus riet waarvan men een  kano maakt en waarmee toch ook tot 500 meter netwerk wordt weggezet. Tijdens de periode in Bahar Dar werd er ook training gegeven aan vissers uit het gebied rond het Amerti Reservoir. De vissers leerden o.a. varen met een boot met buitenboordmotor en deze training werd gegeven door iemand die dit 20 jaar geleden had geleerd tijdens een langdurige stageperiode op Urk. Na afloop van deze training kregen de vissers een getuigschrift uitgereikt waarin vermeld dat ze met goed gevolg de stageperiode hadden doorlopen.

 

Tijdens de periode in Bahar Dar bezochten we ook de pas gebouwde Tilapia kwekerij van African Sustainable Aquaculture  ( www.asanl.com ) gelegen aan een kunstmatig meer voor de watervoorziening t.b.v. de landbouw. Ze hadden al eens vis afgeleverd en verwachten in 2018 400 ton Tilapia te kunnen afleveren die verkocht zal worden aan lokale handelaren en verwerkers. In de vrije tijd brachten we ook nog een bezoek aan de waterval in de Blauwe Nijl en we bezochten ook een klooster op de oever van het Tana Meer waar we met een passagiersbootje naar toe voeren. De geschiedenis van het klooster ging terug tot de twaalfde eeuw en een hoogbejaarde monnik liet ons in een soort kiosk een aantal voorwerpen zien uit die tijd waaronder de sleutel van het klooster. Ook werden we in de gelegenheid gesteld een deel van kerkdienst bij te wonen waar de gelovigen zongen en dansten onder begeleiding van twee enorme trommels.

 

Het laatste deel van de reis brachten we door in Shamboo van waaruit we de visserij op het Amerti- en het Finchaa Reservoir bezochten. De tocht naar het Amerti reservoir moest deels te voet afgelegd worden omdat er enkel een pad voor voetgangers en ezels loopt naar de visserijlocatie. We liepen door een in deze tijd van het jaar geweldig mooi landschap waar de oogst nog op het land stond met heel veel geelgekleurde akkers met koolzaad. We zagen ook jongetjes van 10-12 jaar die flinke kuddes van een klein soort runderen op het grasland lieten grazen op dezelfde wijze zoals dat in de twintiger en dertiger jaren van de vorige eeuw ook in Nederland gebruikelijk was. ís-Nachts worden deze kuddes achter een kraal  met doornstruiken bijeengedreven om de dieren te beschermen tegen groepen hyenaís die hier rondzwerven. Het is een cultuurlandschap met landbouw en veeteelt wat volgens Alayu de laatste 10 jaar flink uitgebreid is door bomen te kappen. In nogal wat delen van EthiopiŽ heeft men gewoon nagenoeg alle bomen gekapt t.b.v. de landbouw waardoor verdroging en erosie op de loer liggen zeker in deze periode van afnemende regenval.

 

Verder zagen we grote holen die gegraven waren door miereneters om insecten te vangen. Bij beide reservoirs zagen we niet alleen aalscholvers en pelikanen maar ook visarenden wat duidt op een erg gezond visbestand. Visarenden eten grote vis die ze met beide klauwen uit het water vissen. Zowel op het Amerti als op het Finchaa Reservoir zijn de vissers verenigd in een coŲperatie die respectievelijk 15  en 19 leden hebben. We bezochten in Shamboo ook een viswinkel waar 8 vrouwen een inkomen verdienen en die tot stand gekomen is door bemoeienis van Fish For All. De enige houten vissersboot die de vissers  op het Amerti Reservoir nu hebben is helemaal aan het eind van zín bestaan en eigenlijk niet meer normaal te gebruiken door ernstige lekkage. Het gebruikte netwerk hebben we ook nog gemeten en we vonden een maaswijdte van 80 millimeter.

Hier wordt naast Tilapia ook Karper gevangen. Op het Amerti Reservoir moet de visserij dus eigenlijk nog ontwikkeld worden en  er is een projectvoorstel van Fish For All om de visserij te ontwikkelen wat onder meer voorziet in het introduceren van visboten en vistechnieken.  

 

Op het Finchaa Reservoir zijn 5 jaar geleden door Jan Douma  3 boten gebouwd en geÔntroduceerd die er allemaal nog goed uitzagen en ook daadwerkelijk gebruikt worden om te vissen. We zagen daar ook grote vers gevangen Tilapia die we elders nog niet tegengekomen waren wat eveneens duidt op een gezond visbestand.Ook voeren we naar de op een eiland gelegen visserijlocatie met de boten URK 001 en URK 003 waar het gebouw van de coŲperatie met faciliteiten werd bezocht.

We zagen hier o.a. een watertoren bij het gebouw en binnenin een op zonnepanelen werkende diepvrieskist waarin de vangst van de voorgaande dagen werd bewaart.

Groot probleem op beide locaties is het gebrek aan een goede wegverbinding om de vis af te voeren. Misschien dat vervoer per boot naar een locatie bij de dammen waar meestal een weg kortbij ligt hierin verbetering kan brengen. Bij Finchaa werden we ook nog uitgenodigd in het huis van de voorzitter van de coŲperatie waar we samen met enkele andere leden van de coŲperatie een maaltijd met gebakken Tilapia kregen aangeboden.

 

 

De voorzitter had nu een stenen huis maar de traditionele woonruimte stond ook nog op het terrein. Opvallend was ook het enthousiasme van de mensen en na de maaltijd namen we nog een groepsfoto alvorens de terugweg richting Addis Ababa weer aan te vangen. Bij Finchaa ligt de dichtstbijzijnde lagere school op een afstand van drie uur lopen wat voor de kinderen onder de 10-12 jaar natuurlijk niet te doen is. Waardoor er nu leerlingen naar school gaan die op een leeftijd van 16 jaar nog op lager schoolniveau zitten. Vandaar het plan om bij Finchaa een lagere school met onderkomens voor de onderwijzers te bouwen. Een stuk grond is al door de regering ter beschikking gesteld en op de terugweg werd ons de locatie getoond waar de nog te bouwen school moet komen.

 

Na nog zoveel mogelijk kilometers gereden te hebben richting Addis Ababa brachten we de nacht door in een goed hotel in het plaatsje Ambo.  Volgens de lokale mensen moet je in EthiopiŽ altijd rekening houden met onvoorziene problemen zoals demonstraties waardoor je vast kan komen te zitten. Soms worden er vrachtwagens op de weg in brand gestoken waardoor de enige weg langere tijd geblokkeerd is.   Na de overnachting in Ambo bereikten we de volgende dag na 3 uur rijden weer de hoofdstad Addis Ababa.

 

Op deze laatste dag in EthiopiŽ bezochten we ook nog het kantoor van Fish For All  van waaruit onze begeleider en manager van F.F.A  Alayew Yalew  zijn werkzaamheden aanstuurt. Ook hebben we nog een tweede bezoek gebracht aan de hoofdvestiging van de visverwerker F.P.M.E. waar we nog een aantal onderwerpen met de heren aankaarten. Men stelde o.a. Alayu voor om eens een proefzending te regelen van vis van het Finchaa Reservoir naar Addis Ababa wat natuurlijk best een goed idee is gezien de mooie kwaliteit Tilapia die er gevangen wordt.

 

Men wil het bedrijf compleet moderniseren  met nieuwe gebouwen en koel- en vriesinstallaties , nieuw wagenpark, nieuwe materialen enz. en men is daartoe op zoek naar een financier. Het zal nog een hele opgaaf zijn om een investeerder te vinden.

Aan de andere kant is het ook zo dat wanneer er aanbod van vis komt van de nog in ontwikkeling zijnde aquacultuur dan zal die vis toch ook ergens heen moeten.  Na dit bezoek lieten we ons naar het vliegveld van Addis Ababa brengen zodat we ruim de tijd hadden voor de vlucht terug naar Nederland waar we Zaterdag 11 November weer landden op Schiphol.  Al met al kunnen we terug zien op een boeiende reis waarin we heel veel visserijzaken hebben kunnen bekijken en beoordelen.

 

Met dank aan iedereen van I.S.E.E. en Fish For All die betrokken waren bij de organisatie van deze reis.

 

Tjeerd de Boer   tj.deboer@kpnmail.nl                                                                          Jaap Albregtse   br43@zeelandnet.nl

 

Video op YOUTUBE